ข้อ 2

ในกฎกระทรวงนี้

“ดิน” หมายความว่าวัสดุธรรมชาติที่ประกอบเป็นเปลือกโลก เช่น หิน กรวด ทราย ดินเหนียว

“ดินฐานราก” หมายความว่าดิน และหมายความรวมถึงวัสดุอื่นที่จัดให้มีเพื่อการปรับปรุง คุณภาพดินที่ใช้รองรับฐานรากของอาคาร

“ดินเหนียว” หมายความว่าดินที่ประกอบด้วยอนุภาคขนาดละเอียดซึ่งมีขนาดเล็กกว่า 0.075 มิลลิเมตร และมีแรงยึดเหนี่ยวระหว่างอนุภาค ทำให้มีความเหนียวและสามารถปั้นเป็นรูปร่างได้

“ดินเหนียวแข็ง” หมายความว่าดินเหนียวที่มีค่ากำลังรับแรงเฉือนแบบไม่ระบายน้ำ เกิน 50 กิโลปาสกาลขึ้นไป หรือมีค่าการตอกทดสอบมาตรฐาน SPT N - Value เกิน 8 ครั้ง แต่ไม่เกิน 30 ครั้งต่อ 300 มิลลิเมตร

“ดินเหนียวแข็งปานกลาง” หมายความว่าดินเหนียวที่มีค่ากำลังรับแรงเฉือนแบบไม่ระบายน้ำ เกิน 25 กิโลปาสกาล แต่ไม่เกิน 50 กิโลปาสกาล หรือมีค่าการตอกทดสอบมาตรฐาน SPT N - Value เกิน 4 ครั้ง แต่ไม่เกิน 8 ครั้งต่อ 300 มิลลิเมตร

“ดินเหนียวอ่อน” หมายความว่าดินเหนียวที่มีปริมาณน้ำในดินเกินร้อยละ 70 แต่ไม่เกิน ร้อยละ 100 ของน้ำหนักเม็ดดินแห้ง หรือมีค่ากำลังรับแรงเฉือนแบบไม่ระบายน้ำตั้งแต่ 12.5 กิโลปาสกาล แต่ไม่เกิน 25 กิโลปาสกาล หรือมีค่าการตอกทดสอบมาตรฐาน SPT N - Value ไม่เกิน 4 ครั้งต่อ 300 มิลลิเมตร

“ดินเหนียวอ่อนมาก” หมายความว่าดินเหนียวที่มีปริมาณน้ำในดินเกินร้อยละ 100 ของน้ำหนักเม็ดดินแห้งหรือมีค่ากำลังรับแรงเฉือนแบบไม่ระบายน้ำน้อยกว่า 12.5 กิโลปาสกาล

“ดินดาน” หมายความว่าดินเหนียวแข็งที่มีค่าการตอกทดสอบมาตรฐาน SPT N - Value เกิน 30 ครั้งต่อ 300 มิลลิเมตร

“กรวด” หมายความว่า เม็ดหินที่เกิดตามธรรมชาติ รูปทรงกลมมน และมีขนาดระหว่าง 4.75 มิลลิเมตร ถึง 75 มิลลิเมตร แต่ไม่มีแรงยึดเหนี่ยวระหว่างอนุภาคและปั้นเป็นรูปร่างไม่ได้

“กรวดแน่น” หมายความว่ากรวดที่มีค่าการตอกทดสอบมาตรฐาน SPT N - Value เกิน 30 ครั้งต่อ 300 มิลลิเมตร

“กรวดแน่นปานกลาง” หมายความว่ากรวดที่มีค่าการตอกทดสอบมาตรฐาน SPT N - Value ตั้งแต่ 10 ครั้ง แต่ไม่เกิน 30 ครั้งต่อ 300 มิลลิเมตร

“กรวดหลวม” หมายความว่ากรวดที่มีค่าการตอกทดสอบมาตรฐาน SPT N - Value น้อยกว่า 10 ครั้งต่อ 300 มิลลิเมตร

“หิน” หมายความว่ามวลของแข็งที่ประกอบขึ้นด้วยแร่ชนิดเดียวกันหรือหลายชนิดรวมตัวกัน อยู่ตามธรรมชาติ

“ทราย” หมายความว่า เม็ดหินที่เกิดตามธรรมชาติซึ่งมีขนาดเล็กกว่ากรวด และมีขนาด ระหว่าง 0.075 มิลลิเมตร ถึง 4.75 มิลลิเมตร แต่ไม่มีแรงยึดเหนี่ยวระหว่างอนุภาคและปั้น เป็นรูปร่างไม่ได้

“ทรายแน่น” หมายความว่าทรายที่มีค่าการตอกทดสอบมาตรฐาน SPT N - Value เกิน 30 ครั้งต่อ 300 มิลลิเมตร

“ทรายแน่นปานกลาง” หมายความว่าทรายที่มีค่าการตอกทดสอบมาตรฐาน SPT N - Value ตั้งแต่ 10 ครั้ง แต่ไม่เกิน 30 ครั้งต่อ 300 มิลลิเมตร

“ค่าการตอกทดสอบมาตรฐาน SPT N - Value” หมายความว่าจำนวนครั้งในการตอกกระบอกผ่าที่มีเส้นผ่านศูนย์กลางภายนอก 50 มิลลิเมตร เส้นผ่านศูนย์กลางภายใน 35 มิลลิเมตร และความยาว 650 มิลลิเมตร ลงในหลุมเจาะสำรวจดินที่ทดสอบตามวิธีมาตรฐาน โดยการปล่อยลูกตุ้มที่มีมวล 63.5 กิโลกรัม ที่ความสูง 760 มิลลิเมตร ตกลงมาอย่างอิสระ จนกระทั่งกระบอกผ่าจมเป็นระยะ 300 มิลลิเมตรสุดท้าย จากการตอกให้จม 450 มิลลิเมตร

“ฐานราก” หมายความว่าส่วนของอาคารที่ทำหน้าที่ถ่ายน้ำหนักของอาคารส่วนบน ลงสู่ดินฐานราก

“ฐานรากแผ่” หมายความว่าฐานรากที่ทำหน้าที่ถ่ายน้ำหนักบรรทุกของอาคารส่วนบน ลงสู่ดินฐานรากโดยตรง

“ฐานรากเสาเข็ม” หมายความว่าฐานรากที่ทำหน้าที่ถ่ายน้ำหนักบรรทุกของอาคารส่วนบน ผ่านเสาเข็มลงสู่ดินฐานราก

“หน่วยแรง” หมายความว่า แรงต่อหนึ่งหน่วยพื้นที่ที่รับแรงนั้น

“กำลังแบกทานของดินฐานราก” หมายความว่าหน่วยแรงต้านทานสูงสุดที่ดินฐานรากสามารถ รองรับน้ำหนักบรรทุกได้ซึ่งคำนวณได้จากคุณสมบัติทางวิศวกรรมของดินฐานรากโดยวิธีสถิตยศาสตร์หรือ ประเมินจากผลการทดสอบกำลังแบกทานของดินฐานรากที่กำหนดไว้ในกฎกระทรวงนี้

“หน่วยแรงแบกทานที่ยอมให้ของดินฐานราก” หมายความว่าค่าหน่วยแรงต้านทานที่ดิน ฐานรากสามารถรองรับน้ำหนักบรรทุกได้อย่างปลอดภัย

“เสาเข็ม” หมายความว่า เสาที่ตอก กด หรือหล่ออยู่ในดินฐานรากเพื่อรับน้ำหนักบรรทุก ของอาคาร

“แรงต้านทานที่ยอมให้ของเสาเข็ม” หมายความว่า แรงต้านทานการรับน้ำหนักบรรทุก ได้อย่างปลอดภัยของเสาเข็ม

“แรงต้านทานสูงสุดของเสาเข็ม” หมายความว่า แรงต้านทานการรับน้ำหนักบรรทุกสูงสุด ของเสาเข็มซึ่งคำนวณได้จากรายงานการสำรวจดินฐานรากหรือประเมินจากผลการทดสอบเสาเข็ม โดยวิธีสถิตยศาสตร์หรือวิธีพลศาสตร์

“การทดสอบแรงต้านทานของเสาเข็มโดยวิธีสถิตยศาสตร์แบบคงน้ำหนักบรรทุก” หมายความว่าการทดสอบการรับน้ำหนักโดยคงน้ำหนักกดทับบนหัวเสาเข็มในแต่ละช่วงของน้ำหนักบรรทุกทดสอบ ตามระยะเวลาและอัตราการทรุดตัวของเสาเข็ม

“พื้นผิวประสิทธิผลของเสาเข็ม” หมายความว่าผลคูณของความยาวของเสาเข็มกับความยาว ของเส้นล้อมรูปที่สั้นที่สุดของหน้าตัดปกติของเสาเข็มนั้น

“ระยะหุ้มเสาเข็ม” หมายความว่าความหนาของคอนกรีตที่หุ้มเสาเข็ม

“ระยะหุ้มขอบเสาเข็ม” หมายความว่าระยะสั้นที่สุดจากขอบนอกของเสาเข็มต้นริมสุด ถึงขอบนอกสุดของฐานคอนกรีต

“ระยะหุ้มหัวเสาเข็ม” หมายความว่าระยะจากผิวบนของเสาเข็มที่ฝังอยู่ในฐานคอนกรีต ถึงส่วนล่างสุดของฐานคอนกรีต

“กำแพงกันดิน” หมายความว่า โครงสร้างที่สร้างเป็นกำแพงเพื่อป้องกันการเคลื่อนตัวของดิน

“ผู้ออกแบบและคำนวณ” หมายความว่าวิศวกรสาขาวิศวกรรมโยธาตามกฎหมายว่าด้วยวิศวกร ซึ่งทำหน้าที่จัดทำรายการคำนวณ แบบแปลน และรายละเอียดในการก่อสร้างอาคารด้านวิศวกรรม

“รายงานการสำรวจดินฐานราก” หมายความว่า เอกสารซึ่งแสดงผลการสำรวจชั้นดินฐานราก หรือผลการทดสอบคุณสมบัติทางวิศวกรรมของดินฐานรากที่เพียงพอต่อการคำนวณเสถียรภาพและ ความมั่นคงแข็งแรงของฐานรากของอาคารได้ และรับรองโดยสถาบันที่เชื่อถือได้

“สถาบันที่เชื่อถือได้” หมายความว่า

(1) ส่วนราชการหรือหน่วยงานของรัฐที่มีภารกิจหลักเกี่ยวกับงานด้านวิศวกรรมด้านการออกแบบ และคำนวณ การพิจารณาตรวจสอบ หรือการให้คำปรึกษา

(2) นิติบุคคลซึ่งเป็นผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบวิชาชีพวิศวกรรมควบคุมตามกฎหมาย ว่าด้วยวิศวกรที่มีวัตถุประสงค์ในการให้คำปรึกษาแนะนำด้านวิศวกรรม ซึ่งมีวิศวกรระดับวุฒิวิศวกร สาขาวิศวกรรมโยธาตามกฎหมายว่าด้วยวิศวกร เป็นผู้ให้คำปรึกษาแนะนำ

(3) สถาบันอุดมศึกษาที่มีการเรียนการสอนหรืองานวิจัยในเรื่องที่เกี่ยวข้อง และเป็นไป ตามหลักเกณฑ์ที่อธิบดีกรมโยธาธิการและผังเมืองประกาศกำหนด